Ceza Kesilmesi ve Ceza İhbarnamesi'nin Muhataba Tebliğ Edilmesi

Uygulamada, dava konusu edilen  idari işlemlerin başında, Ceza İhbarnameleri gelmektedir. Cezanın kesilmiş ve muhataplarına tebliğ edilmiş olması durumunda bu cezalara karşı dava açma hakkı doğar.

Ödeme Emri'nin Tebliğ Edilmesi

Tarh ve tahakkukun gerçekleşmesine rağmen ödenmeyen kamu alacakları için ödeme emri çıkarılır ve borçluya tebliğ edilir. Söz konusu ödeme emirlerine karşı; borcun bulunmadığı, kısmen ödenmiş olduğu ve zaman aşımına uğramış olduğu gerekçeleriyle dava açılabilir.

Şikâyet Yoluyla Dava Açılması

Ceza ihbarnamesi ile muhataba tebliğ edilen vergi cezasında VUK’da tanımlandığı şekilde bir vergi hatasının bulunması durumunda bu hatanın düzeltilmesi için dava açma süresinde ceza kesme işlemine karşı dava açılması mümkündür. Dava açma süresi içinde dava açılmamış olması, ceza ilgilisinin söz konusu hatanın düzeltilmesi amacıyla vergi dairesine başvurmasına engel olmaz.

İdari dava açma süresi geçtikten sonra, ceza kesme işlemindeki anılan nitelikteki hataların düzeltilmesi cezayı kesen vergi dairesinden istenebilir.

Vergi dairesinin bu başvuruyu reddetmesi durumunda, cezaya muhatap kimse, şikâyet yoluyla (Genel bütçeye giren vergiler için Maliye Bakanlığı’na, İl Özel İdare vergileri hakkında Valiliğe, Belediye vergileri hakkında ise Belediye Başkanlığı’na) başvurabilir.

İşte bu şikâyet başvurusunun anılan makamlarca reddi suretiyle oluşturulan işlem, idari davaya konu edilebilecek nitelikte bir işlemdir.

Uzmanlaşmanın Vaki Olmaması veya Temin Edilememesi Durumunda Dava Açılması

Mükellefin uzlaşma talebinde bulunması durumunda, uzlaşma vaki olmaz veya temin edilemez ise, tutanak düzenleme tarihi itibarıyla dava açma süresi geçmiş veya 15 günden az kalmışsa mükellef, 15 gün içinde dava açma hakkını kullanabilir.

İhtiyati Haciz ve İhtiyati Tahakkuk İşlemlerine Karşı Dava Açılması

İhtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk işlemleri 6183 sayılı Yasa’da kamu alacaklarının güvence altına alınması amacıyla düzenlenmiş işlemlerdir. Bu işlemlerin de dava konusu yapılması mümkündür.

İhtirazi Kayıtla Yapılan Beyanda Dava Açılması

Genel kural olarak, mükellefler kendi beyanlarına dayanan işlemlere karşı dava açamazlar. Ancak ihtirazi kayıtla yapılan beyanlar, bu kuralın istisnasını oluşturmaktadır. İhtirazi kayıtla yapılan beyana dayalı olarak yapılacak vergilendirme işlemleri de vergi davasına konu edilebilir.